Heelal bevat meer calcium dan voorheen werd gedacht

Tuesday 6 February 2007 08:10 | louise | 1670 keer bekeken | 0 reacties | 0 x aanbevolen


Het heelal bevat anderhalf keer zoveel calcium als aanvankelijk door sterrenkundigen werd aangenomen. Tot deze conclusie komt astronoom Jelle de Plaa van het Nederlands ruimteonderzoekinstituut SRON. Waarnemingen met de ruimtetelescoop XMM-Newton van ESA brachten hem tot nieuwe inzichten over de ontstaansgeschiedenis van de elementaire bouwstenen van de kosmos. Supernova-explosies spelen daarin een cruciale rol. Maandag 12 februari promoveert De Plaa op dit onderwerp aan de Universiteit van Utrecht.
Het ijzer in ons bloed, de zuurstof die we inademen, het calcium in onze botten, het silicium in de zandbak, alle atomen waaruit onze wereld is opgebouwd, zijn geproduceerd in het binnenste van sterren. Gigantische supernova-explosies blazen deze elementen het heelal in, waar ze mogelijk weer als bouwstenen dienen voor nieuw te vormen sterren en planeten, en zelfs leven. Hoe die elementen precies ontstaan, hoe ze verdeeld zijn over het heelal en waarom dat zo is, dat zijn nog altijd vragen waar sterrenkundigen mee worstelen.

Veel antwoorden zijn volgens Jelle de Plaa te vinden in ver weg gelegen clusters van melkwegstelsels. ‘Clusters zijn in veel opzichten de grote steden van ons heelal. Ze bestaan uit honderden melkwegstelsels, die op hun beurt weer miljarden sterren bevatten’, aldus de promovendus. De melkwegstelsels zijn ingebed in een enorme wolk heet gas die als een soort smog in het cluster hangt. Door hun gigantische omvang zit een aanzienlijk deel van alle materie in het heelal in die clusters. Supernova’s, ontploffende sterren, hebben het gas in de afgelopen 10 miljard jaar verrijkt met zwaardere elementen, zoals zuurstof, silicium en ijzer.

Uit het onderzoek van De Plaa bleek nog iets opmerkelijks. Veel supernova’s in clusters blijken het gevolg te zijn van een macabere doodsdans tussen twee om elkaar heen draaiende sterren. Een kleine compacte zogenoemde witte dwerg zuigt zijn grote onfortuinlijke begeleider leeg. Als de materie die op de witte dwerg is gestort een bepaalde druk heeft bereikt, volgt een explosie, een supernova. ‘De helft van de supernova’s die in clusters zijn ontploft, blijkt op deze manier tot stand te komen. Vergeleken met ons eigen melkwegstelsel, waar dit maar in 15 procent van de gevallen voorkomt, is dat best veel’, vertelt de jonge onderzoeker.



Lees meer: AstroVersum

Bron: AstroVersum
Externe link: http://www.yayabla.nl

 Quote

We zijn slechts bang voor hen die we haten of liefhebben. We vermijden slechts hen die ons teveel afstoten of aantrekken. We lopen nooit weg voor hen bij wie we ons neutraal voelen.
Masters of Wisdom